Hazırlayan: Abidin Bekar

İlçemizde tarımla uğraşan çiftçilerimizin büyük çoğunluğu fındık üretimi yapmaktadır. Çiftçi Kayıt Sistemimize kayıtlı çiftçilerimizin % 80’ni fındık üretimi yapmaktadır. İlçemizde mısır ekiminden sonra en çok fındık dikim alanı bulunmakta bu da yıllar itibariyle yeni dikimlerle birlikte artış göstermektedir. Bunun nedeni fındıkta uygulanan alan bazlı tarımsal desteklemeler ve İlçemizde tarımda çalışacak genç nüfusun azalması yani köylerimizde yaşlı insanların kalmasıdır. İlçemizde ortalama 6.500-7.000 dekar alanda fındık dikimi yapılmakta üreticilerimiz bundan yıllar itibariyle değişmekle birlikte 600 ton ile 700 ton arasında ürün almaktadır.

Gelin şimdi İlçemiz için önemli ve Ülkemiz için ise stratejik öneme sahip olan fındığımızı tanıyalım. Fındık: Bitkisel literatürde fegales takımının Betulaceae familyası Corylus cinsi içinde yer almaktadır. Bu cins bitkilerin özelliği kışın yapraklarını döken çalı ve ağaçlar olmalarıdır. Erkek ve dişi çiçekler aynı bitki üzerinde ancak değişik yerlerde oluşmaktadır. Erkek çiçekler kış aylarında olgunlaşır ve tozlarını saçarlar. Dişilerde yumurta hücresi ilkbahar aylarında olgunlaşır ve döllenme tozlaşmadan 3-5 ay sonra gerçekleşir. Erkek çiçekler sonbaharda büyümeye başlayan 6-7 cm. uzunluğunda püsküller şeklindedir. Dişi çiçekler ise tomurcuğun uç kısmından dışarıya doğru çıkan kırmızı stigma demetinden oluştukları için karanfil olarak adlandırılırlar. Tozlanma rüzgarlarla sağlanmaktadır. Fındık kısmi periyodisite göstermektedir. Yani bir yıl iyi verim verir ertesi yıl daha az ürün vermektedir. Çiçeklenmenin kış aylarında oluşu herhangi bir yerde ekonomik anlamda bir fındık yetiştiriciliğini sınırlayan ve belirleyen önemli bir unsurdur.

Fındık meyvesi aynı zamanda önemli bir besin maddesidir. Bileşiminde % 55-66 yağ, % 11-12 karbonhidrat, % 14-16 protein, % 5 su ve % 2 oranında da mineral bulunur. Bu mineraller demir, çinko, potasyum, magnezyum, bakır ve manganezdir. Ayrıca fındıkta B1, B2, B6, Niocin ve E vitaminleri bulunur.

Ülkemiz toplam dünya fındık üretiminin % 70-77 sini gerçekleştirerek birinci sırada yer almaktadır. Ayrıca dünya fındık ihracatının % 85 ülkemiz tarafından yapılmaktadır.

İlçemiz, Bölgemiz ve özelliklede Ülkemiz için önemli olan bu milli ürünümüzün yetiştirildiği bahçelerde yapılacak olan sonbahar bakım işlerini anlatalım.

2016-2017 yıllarında bahçelerimizde zarara yol açan külleme hastalığı ile mücadeleye önem verilmesi gerekir. Bu hastalığın bulaşma kaynağının azaltılması için dökülen yaprakların yok edilmesi hastalıklı bitki artıkları toplanmalı, bulaşık dip sürgünleri kesilmeli ve imha edilmelidir.

Bahçelerde budamanın iyi bir hava sirkülasyonu ve güneşlenme sağlayacak şekilde yapılması ve yine yabancı ot mücadelesine önem verilmesi gerekir.

Öncelikle dip sürgünü temizliği yapılmalı.

Yaşlanan, kuruyan, hastalık ve zararlılara maruz kalan fındık dalları dip kısımdan çıkarılmalı ve bahçeden uzaklaştırılmalıdır. Ocaklarda haddinden fazla dal bırakılmamalı çıkarılacak dallar ocağın iç kısmından seçilmelidir.

Budama, iyi bir hava sirkülasyonu sağlayacak şekilde yapılmalıdır.

Unutulmamalıdır yapılacak olan bu kültürel işlemler zamanında ve tekniğine uygun olarak yapılırsa verim o kadar yüksek olacaktır.

Toprak ve yaprak analiz sonuçlarına göre fındığın ihtiyaç duyduğu bitki besin elementlerinden fosforlu ve potasyumlu gübreler ile hayvan gübresi ve kireç uygulamasını ekim, kasım ve aralık aylarında tekniğine uygun bir şekilde yapılmalıdır.

Şekil 1:Fındıkta Gübre Uygulaması

Fosforlu Gübre uygulaması 3 Yılda bir olmak üzere Ekim-Kasım ve Şubat ayları arasında dal iz düşümleri altına gelecek şekilde ya halka şeklinde ya da ocağın büyüklüğüne göre 15-30 adet 15-25 cm. derinliğindeki çukurlara eşit şekilde konularak üzerleri toprakla örtülür.

2-3 yılda bir fosforlu gübrede olduğu şekilde potasyumlu gübre uygulaması yapılır. Bu iki gübrenin ikisi aynı anda birlikte uygulanabilir.

3 yılda bir Ekim-Kasım aylarında toprak analizine göre kireç uygulaması yapılır.

Şekil 2:Fındıkta Kireç Uygulaması

Çiftlik gübresinin 3 yılda bir Kasım- Mart ayları arasındaki dönemde ocak dal iz düşümüne gelecek şekilde 50 cm. lik banda saçılıp 5-10 cm. lik toprağa karıştırılması uygun olacaktır. Çiftlik (ahır) gübresinden maksimum fayda sağlamak için özellikle yanmış yani eskimiş olması gerekmektedir. Kesinlikle yeni ahır gübresi kullanılmamalıdır.

Gübrelemede esas olan dikimden itibaren fidanların sağlıklı olarak gelişebilmesi, iyi bir taçlanma gösterebilmesi ve verime yattıktan sonrada kaliteli ürün verebilmesidir. Fındık yetiştiriciliğinde iyi bir gübreleme büyük önem taşımaktadır.

Ürününüzün bol ve kaliteli olması dileğiyle...

Resim 2: Fındıkta Kireç Uygulaması