Tonya ilçesinde, her yıl nisan ayında açan ve Uluslararası Bern Sözleşmesi gereği korunan 'mavi yıldız' çiçeğinin yetiştiği Kadıralak Yaylası'nın '3'üncü derece doğal sit alanı' olan statüsünün 'sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanım' alanı olarak değiştirilmesinin iptali istemiyle açılan dava kapsamında yaylada bilirkişi keşfi yapıldı. Heyet, 'sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanım' alanı özelliğini taşıyıp, taşımadığını yerinde incelediği yayla için rapor hazırlayacak. Yaylanın koruma statüsünün değiştirilmesi kararının Uluslararası Bern Sözleşmesi'ni ihlal ettiği ve Türkiye'nin tazminat ödemekle karşı karşıya kalacağını savunan hukukçular ile yöre halkı da karardan vazgeçilmesini istedi.

Tonya ilçesinde, her yıl nisan ayında açan ve Uluslararası Bern Sözleşmesi gereği korunan, ince ve uzun yapraklı 'mavi yıldız' çiçeğinin yetiştiği, Karadeniz'in gözde yerleri arasındaki Kadıralak Yaylası'nın '3'üncü derece doğal sit alanı' olan statüsünün 'sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanım' alanı olarak değiştirilmesi, yargıya taşındı.  Yeni statünün, yaylanın doğal yapısını bozacağını öne süren bölge halkı ve çevreciler, Trabzon Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun 26 Mayıs 2017 tarihli ve 785 sayılı kararının iptali istemiyle Trabzon İdare Mahkemesi'nde dava açtı. Davayı 27 Mart 2018'de reddeden yerel mahkemenin kararı, Samsun Bölge İdare Mahkemesi 2'nci İdare Dava Dairesi tarafından bozuldu. İstinaf Mahkemesi'nce çevre, ziraat ve orman mühendisleri ile peyzaj mimarı, zoolog, biyolog ve botanik uzmanlarından oluşan heyetle bilirkişi keşfi yapılarak, yaylanın 'sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanım’ alanı özelliği taşıyıp, taşımadığının tespit edilmesi istendi.

BİLİRKİŞİ KEŞFİ YAPILDI

Trabzon İdare Mahkemesi, bilirkişilerin katılımı ile yaylada keşif yaptı. Heyet, yaylanın 'sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanım' alanı özelliğini taşıyıp, taşımadığını yerinde inceledi. Yaylanın koruma statüsünün değiştirilmesi kararının Uluslararası Bern Sözleşmesi'ni ihlal ettiği ve Türkiye'nin tazminat ödemekle karşı karşıya kalacağını savunan hukukçular ile yöre halkı da karardan vazgeçilmesini istedi. Yaylanın statü değişikliğinin önünü açan Trabzon Tabiat Varlıkları'nı Koruma Bölge Kurulu raporunun da bilimsel gerçeklerden uzak olduğunu savunan bölge halkı, değişiklik halinde yaylanın korunamayacağını, doğayı bozacak girişimlerin önünün açılacağını belirtti. Davalı idare ise Kadıralak Yaylası’nın statüsünün değiştirilmesinin çevreyi korumada her hangi bir engel oluşturmayacağı savundu. Heyet, incelemenin ardından rapor hazırlamak üzere yayladan ayrıldı. 

'STATÜ DEĞİŞİKLİĞİ OLUMSUZ İNTİBA OLUŞTURUR'

Yöre sakinlerinin avukatlığını yapan Ozan Karagöz, yaylanın koruma statüsünün değiştirilmesi kararının Uluslararası Bern Sözleşmesi'ni ihlal ettiğini ve bu nedenle Türkiye'nin tazminat ödemekle karşı karşıya kalacağını savundu. Bunun, Türkiye'nin aleyhinde uluslararası kamuoyunda olumsuz intiba oluşturacağını belirten Karagöz, şunları söyledi:

 'KADIRALAK YAYLASI KORUMASIZ KALDI'

Kadıralak Yaylası'nın statüsünün değiştirilmesinin maden ve taş ocağı açılmaya imkan sunduğunu söyleyen Avukat Ozan Karagöz, "Bölgede artan yapılaşmanın baskısı ciddi bir risk oluşturuyor. Kadıralak Yaylası'nın bölgesel bazda 'öncelikli ve kesin korunacak alan' ilan edilmesi, 'mavi yıldız' çiçeklerinin gelecek kuşaklara kalmasıdır. Ekonomik kaygılarla yapılan bu müdahaleler aslında uzun vadede bölgenin ekonomik geleceğini de kaybetmesine sebep olmaktadır. Bugün biz Uzungöl'deki tabiat varlıklarını hızlı bir şekilde tüketmeye odaklanmış durumdayız. Uzungöl'e bakarsak ahşap yapılaşma standardı getirdik ama buna bulunan çözüm ise betondan bina yapıp üzerini ahşapla kaplanması oldu. Bunlar bizim için olumsuz şeyler. Biz Ayder yaylasında kentsel dönüşüm yapmayı tartışıyoruz. Bu bir trajedidir."

'GELECEK KUŞAKLAR MAVİ YILDIZ'I GÖREBİLMELİ'

Tonya halkının Kadıralak için verdiği hukuk mücadelesine vurgu yapan Karagöz, "Tabiat varlıklarımız miras değil. Babamızın, annemizin veya dedemizin malı gibi tüketme hakkına sahip değiliz. Burada bizden önce yaşayanlar vardı, bizden sonra da yaşayanlar olacak. Temel anlayışımız, dini inancımızın da bir sonucu olarak bu dünyaya bir emanetçiyiz ve bizden sonra gelecek olanların da 'mavi yıldız' çiçeklerini görme, izleme, bu güzelliği tatma hakkına sahip olduğunu unutmamalı ve bu sorumlulukla beraber yaşamalıyız" dedi.

KADIRALAK YAYLASI

Tonya ilçesine 9 kilometre uzaklıkta bulunan Kadıralak Yaylası, her yıl nisan ayında açan 'mavi yıldız' çiçekleri ile mora bürünüyor. Yok olma tehlikesi bulunan, ince ve uzun yapraklı çiçek, Uluslararası Bern Sözleşmesi gereği Türkiye'nin korumakla yükümlü olduğu endemik bitkiler arasında bulunuyor. Nisan ayında doğa fotoğrafçılarının akınına uğrayan Kadıralak Yaylası, 'tabiat parkı' ilan edilmişti. Uzungöl benzeri oluşturulacak yapay göl ile yaylanın turizm merkezi haline getirilmesi de planlanıyor.

YAYLADA KEŞİF

Kadıralak Yaylası’nda keşif yapıldı.

25 Ocak 2017 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Çevre ve Şehircilik Bakanlığının ilke kararı doğrultusunda, Kadıralak Yaylası’nın doğal sit alanı statüsünün, Nitelikli Koruma Alanı ve Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı olarak değiştirilmesine karışı açılan dava nedeniyle bilirkişi incelemesi yapıldı.

Bir grup vatandaş tarafından Trabzon İdare Mahkemesi açılan dava reddedilmiş, davacılar konuyu İstinaf mahkemesine taşımıştı.

Samsun Bölge İdare Mahkemesi (İstinaf Mahkemesi) talimatı doğrultusunda Trabzon İdare Mahkemesi tarafından belirlenen yedi kişilik bilirkişi heyeti Kadıralak Yaylası’nda incelemeler yaptı.

Keşif sırasında davacılara söz verildi.

Davacılar, Kadıralak Yaylası’nın doğal sit alanı özelliğinin kaldırılmasına esas olan ve Trabzon Tabiat Varlıkları Komisyonuna sunulan raporun bilimsel olmadığını, raporu hazırlayan özel şirketin bölgeyi dört mevsim boyunca incelemediğini, ayrıca, yaylada Uluslararası Bern Sözleşmesine göre endemik bitki türü olan Mavi Yıldız çiçeğinin yoğun olarak yetiştiğini, bu bakımdan bile bölgenin kesin koruma altına alınması gerektiğini, Nitelikli Koruma Alanı ve Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı olarak çevrenin korunamayacağını, doğayı ve çevreyi bozacak pek çok uygulanın hayata geçeceğini belirterek Kadıralak Yaylası’nın korunması için gerekli hükmün verilmesini istediler.

Davalı daire adına yapılan konuşmada, Kadıralak Yaylası’nın statüsünün değiştirilmesinin çevreyi korumada bir engel oluşturmayacağı iddia edildi.

Ardından bilirkişi heyeti çevreyi gezdi. Orman kesiminin yapıldığı bölgeye gidildi.

Gerekli incelemeler yapıldıktan sonra keşif tamamlandı.